कौशल्य विकास आणि उद्योजकता: विकसित भारतामध्ये युवा सक्षमीकरणाचा मार्गदर्शक आराखडा

Abstract

“विकसित भारत @२०४७” ही संकल्पना भारताच्या स्वातंत्र्याच्या शताब्दी वर्षापर्यंत देशाला सामाजिक, आर्थिक, शैक्षणिक आणि तांत्रिकदृष्ट्या सक्षम राष्ट्र बनवण्याचा एक दीर्घकालीन राष्ट्रीय संकल्प आहे. या संकल्पनेच्या केंद्रस्थानी भारताची तरुण पिढी आहे. भारतातील सुमारे ६५ टक्क्यांहून अधिक लोकसंख्या ही ३५ वर्षांखालील आहे. ही लोकसंख्या रचना भारतासाठी एक मोठा लोकसंख्याशास्त्रीय लाभ (Demographic Dividend) आहे. मात्र, हा लाभ आपोआप प्राप्त होत नाही; तो योग्य धोरण, प्रभावी अंमलबजावणी आणि तरुणांचे सर्वांगीण सक्षमीकरण यावर अवलंबून आहे.

आजच्या जागतिकीकरणाच्या आणि तंत्रज्ञानप्रधान युगात, केवळ पारंपरिक शिक्षणावर आधारित विकास अपुरा ठरत आहे. त्यामुळे कौशल्य विकास आणि उद्योजकता या दोन घटकांना विकसित भारताच्या संकल्पनेत अत्यंत महत्त्वाचे स्थान प्राप्त झाले आहे