भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीत महात्मा गांधींचे योगदान

Abstract

भारतीय स्वातंत्र्य चळवळ ही केवळ राजकीय संघर्ष नव्हती, तर ती सामाजिक, नैतिक आणि सांस्कृतिक परिवर्तनाची व्यापक प्रक्रिया होती. या चळवळीच्या केंद्रस्थानी महात्मा गांधी होते. सत्य, अहिंसा, सत्याग्रह, असहकार, स्वदेशी, ग्रामस्वराज्य आणि सामाजिक समतेच्या मूल्यांवर आधारित गांधीवादी विचारसरणीने भारतीय स्वातंत्र्य लढ्याला नवे वैचारिक अधिष्ठान दिले. प्रस्तुत संशोधन पेपरमध्ये महात्मा गांधींच्या जीवनकार्याचा, त्यांच्या चळवळीतील भूमिकेचा, विविध आंदोलनांचा आणि त्या आंदोलनांचा भारतीय समाजावर व स्वातंत्र्यप्राप्तीवर झालेल्या परिणामांचा सविस्तर अभ्यास करण्यात आला आहे. गांधींच्या नेतृत्वामुळे स्वातंत्र्य चळवळ जनआंदोलनात कशी रूपांतरित झाली, तसेच त्यांच्या तत्त्वज्ञानाचा दीर्घकालीन प्रभाव काय आहे, याचे विश्लेषण करणे हा या अभ्यासाचा मुख्य हेतू आहे.