भारतीय ज्ञान परंपरेचे उच्च शिक्षणात एकत्रीकरण राष्ट्रीय शिक्षण धोरण 2020 चे विश्लेषण
Keywords:
भारतीय ज्ञान परंपरा, राष्ट्रीय शिक्षण धोरण 2020 अभ्यासक्रम समाकलनAbstract
भारतीय ज्ञान परंपरा शतके प्राचीन शैक्षणिक, तात्त्विक आणि सांस्कृतिक मूल्ये जपून ठेवत आलेली आहे. उच्च शिक्षणात या ज्ञान परंपरेचा समावेश करणे हे आधुनिक शिक्षणाच्या दर्जा सुधारण्यासाठी तसेच विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासासाठी अत्यंत महत्त्वाचे ठरते. राष्ट्रीय शिक्षण धोरण 2020 (NEP 2020) मध्ये भारतीय ज्ञान परंपरेच्या उच्च शिक्षणातील समावेशावर विशेष भर दिला गेला आहे. या धोरणानुसार अभ्यासक्रम, संशोधन, शिक्षक प्रशिक्षण आणि व्यावहारिक अंमलबजावणी यामध्ये भारतीय ज्ञान परंपरेचा सुसंगत समावेश सुनिश्चित करण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे. या संशोधनात भारतीय ज्ञान परंपरेच्या वैशिष्ट्यांचा आढावा घेऊन, NEP 2020 मधील धोरणात्मक उपाययोजना विश्लेषित केल्या आहेत, तसेच उच्च शिक्षणात त्यांच्या अंमलबजावणीसंबंधी आव्हाने आणि संधी यावर चर्चा केली आहे.
Downloads
References
भारत सरकार. (2020). राष्ट्रीय शिक्षण धोरण 2020 (National Education Policy 2020). शिक्षण मंत्रालय, नवी दिल्ली. https://www.education.gov.in जाधव, एस. (2021). भारतीय ज्ञान परंपरा आणि आधुनिक शिक्षणाचा समाकलन. पुणे: विद्यापीठ प्रकाशन. पाटील, आर. (2022). भारतीय तत्त्वज्ञानाचे उच्च शिक्षणातील योगदान. मुंबई: ज्ञानप्रसार प्रकाशन. देशमुख, पी. (2020). NEP 2020: भारतीय ज्ञान परंपरेचा समावेश आणि अंमलबजावणी. शिक्षण संशोधन जर्नल, 5(2), 45-60. शर्मा, के. (2019). भारतीय आयुर्वेद आणि योग अभ्यासक्रमाचा शैक्षणिक संदर्भ. आयुर्वेदिक संशोधन जर्नल, 10(1), 12-25. Radhakrishnan, S. (2018). Indian Knowledge Systems in Higher Education: Global Perspectives. New Delhi: Sage Publications. Ministry of Education. (2021). Implementation of IKS in Indian Universities. Government of India Reports. Kulkarni, M. & Desai, A. (2020). Integration of Traditional Knowledge in Curriculum: A Case Study of Indian Universities. Journal of Education and Development, 8(3), 30-47. Joshi, V. (2021). Experiential Learning through Indian Knowledge Systems. International Journal of Educational Research, 9(4), 55-68. UNESCO. (2019). Traditional Knowledge and Education: A Global Review. Paris: UNESCO Publishing. Patil, R. & Shinde, S. (2022). Teacher Training for Effective Integration of IKS in Higher Education. Indian Journal of Teacher Education, 14(2), 22-38. Singh, P. (2020). Challenges and Opportunities in Integrating Indian Knowledge Systems in Higher Education. International Journal of Education Policy, 7(1), 15-28.
