इंडो-पॅसिफिक भू-राजकारण भारताची भूमिका

Abstract

इंडो-पॅसिफिक क्षेत्र हे जागतिक अर्थकारण आणि सुरक्षेच्या दृष्टीने २१ व्या शतकातील सर्वांत महत्त्वाचे भू-राजकीय केंद्र बनले आहे. चीनच्या वाढत्या प्रभावाला आणि विस्तारवादी धोरणाला संतुलित करण्यासाठी तसेच नियम-आधारित प्रादेशिक व्यवस्था टिकवून ठेवण्यासाठी भारत एक प्रमुख 'पिलर' म्हणून उदयास आला आहे. भारताचे धोरण 'सुरक्षितता आणि विकास सर्वांसाठी' (SAGAR), 'ऍक्ट ईस्ट पॉलिसी' आणि 'क्वाड' (QUAD) सारख्या बहुपक्षीय गटांमधील सहभागावर आधारित आहे. या क्षेत्राच्या स्थैर्यासाठी आणि समृद्धीसाठी समावेशक, मुक्त आणि नियम-आधारित व्यवस्था प्रस्थापित करण्यात भारताची भूमिका महत्त्वपूर्ण आहे.